Ponad 1350 nowych skanów dokumentów dotyczących historii Gdańska w serwisie Szukaj w Archiwach
Ponad 1350 nowych skanów dokumentów dotyczących historii Gdańska w serwisie www.szukajwarchiwach.gov.pl
W serwisie Szukaj w Archiwach już od pewnego czasu można oglądać dokumenty ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku. Są tu m.in. plany gdańskich fortyfikacji, dokumenty dotyczące historii kolejnictwa na Pomorzu, dawne księgi miejskie ukazujące działalność władz Gdańska od średniowiecza po początek XX w., akta metrykalne i stanu cywilnego, plakaty wydarzeń sportowych i kulturalnych organizowanych w Trójmieście w latach 50. i 60.
Do ponad miliona dokumentów dołączyły właśnie kolejne. Wyglądem może nie dorównują pismom czy przywilejom królewskim bogato iluminowanym i opatrzonym okazałymi pieczę-ciami. Dokumenty, które prezentujemy, tylko pozornie są jednak mało atrakcyjne. Tak na-prawdę stanowią nieoceniony materiał dla badaczy historii Gdańska, ponieważ zawierają mnóstwo szczegółowych informacji.
Dokumenty w większości pochodzą z lat 1379-1507. To głównie korespondencja kierowana do władz Gdańska przez kupców, wojewodów, władze innych miast, przedstawicieli kościoła i czasem też przez samego króla. A każdy list i każde pismo to kwestia do rozważenia, sprawa do załatwienia, problem do rozwiązania. Tysiące spraw różnej wagi i znaczenia, które wyzna-czały codzienny rytm życia, zaprzątały głowy włodarzy i mieszkańców miasta oraz przyjezd-nych, którzy załatwiali w Gdańsku interesy.
Są tu między innymi pisma kierowane do władz miasta przez kupców spławiających Wisłą zboże, drewno i smołę z prośbami o zwolnienie z płacenia ceł i akcyz. Są prośby o oddanie zarekwirowanych przez miasto towarów. Są skargi na nieuczciwych kontrahentów, którzy pobrali zapłatę i nie dostarczyli towaru. Są i liczne prośby o udzielenie pożyczki lub pomocy prawnej, petycje o wypuszczenie z więzienia czy ułaskawienie. Są również prośby o pomoc w odnalezieniu i sprowadzeniu do domów głów rodzin, którzy jak w przypadku sołtysa Złotowa wyjechali po materiał na suknię dla żony, lecz po przybyciu do Gdańska zginęli u „wolnych kobiet”. Z korespondencji wynika też, że drogi były niebezpieczne, zdarzały się napady, roz-boje i kradzieże. Pojawią się też informacje o fałszywych monetach, kościelnych klątwach oraz o zarazie, która dotknęła Gdańsk w 1484 r.
Wiele dokumentów pochodzi z roku 1454, czyli z początku wojny trzynastoletniej, kiedy Gdańsk wraz z innymi miastami pruskimi m.in. Toruniem i Elblągiem, zbuntował się przeciwko zakonowi krzyżackiemu, wypowiedział mu posłuszeństwo i poprosił króla Kazimierza Jagiel-lończyka o włączenie Prus do Polski. Doprowadziło to do konfliktu, w którym Gdańsk odegrał kluczową rolę wspierając Polskę przeciwko Krzyżakom, co w przyszłości zaowocowało po-wrotem Pomorza Gdańskiego do Korony Polskiej, a także przywilejami dla miasta, które stworzyły fundamenty jego dynamicznego rozwoju. Korespondencja pozwala odtworzyć przebieg wojny oraz określić rolę, jaką odegrał w niej Gdańsk.
Link do nowo opublikowanych dokumentów
Serwis Szukaj w Archiwach prowadzony jest przez Archiwa Państwowe. Obecnie swoje zbiory prezentuje w nim 118 instytucji. To ponad 75 mln skanów dokumentów, fotografii i map. Z akt można korzystać bezpłatnie.
Wśród udostępnionych akt znajdują się:
Mroczko, kasztelan we Wronkach, oświadcza każdemu, a w szczególności radzie miasta Gdańska, że Jan Kunkel, mieszczanin, we Wronkach któremu skonfiskowano w Gdańsku beczkę miodu pod zarzutem jego fałszowania jest niewinny. Kasztelan prosi o wydanie poszkodowanemu skonfiskowanego mu mienia, 18 stycznia 1379 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360041
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,3
Jakub z Dębna, kasztelan i starosta krakowski, pisze do rady miasta Gdańska i wyraża swój żal z powodu obrabowania kupców gdańskich pod Krakowem i przyrzeka poszukiwać złoczyńców, aby ich ukarać i zwrócić zabrane mienie poszkodowanym, 7 kwietnia 1484 r.,
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360207
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,164
Władysław I, książę mazowiecki, dziękuje radzie miasta Gdańska za zaopiekowanie się jego poddanym, oślepionym przez poddanego zakonu krzyżackiego, oraz prosi o sprawiedliwość dla nieszczęśliwego i przyczynienie się do uzyskania przez niego odszkodowania za poniesione rany, 25 kwietnia 1443 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360066
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,28
Władysław III, król polski i węgierski, wzywa radę miasta Gdańska, aby nie zmuszała kupców krakowskich przybywających do Gdańska do sprzedawania i kupowania towarów za pośrednictwem kupców miejscowych, a bezpośrednio u kupców obcych. Nie jest to bowiem zgodne z dawnymi zwyczajami i warunkami zawartego pokoju, 8 maja 1443 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360067
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,29
Rada miasta Gdańska prosi Władysława Danaborskiego, kasztelana nakielskiego, o zwrot śledzi i ryb solonych skonfiskowanych mieszczanom gdańskim przez jego domowników o dwie mile od granicy. Powołuje się przy tym na dobre stosunki Gdańska z przodkami kasztelana i Koroną, 3 stycznia 1453 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360071
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,33
Anna, żona Iwaśka z Voynovicz [Wojnowic], starosty w Bielsku [Podlaskim], grozi Piotrowi Salczowicz, mieszczaninowi gdańskiemu, że dziesięciokrotnie odbije sobie na nim i na współmieszkańcach jego miasta szkodę, jaką jej wyrządził, nie przysławszy do Grodna przyrzeczonych jej nasion ogrodowych, dzwonu i innych towarów, 25 kwietnia 1454 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360073
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,35
Mikołaj ze [Ściborza], wojewoda brzeski, starosta w Bydgoszczy i w Crepitz [Krzepicach?], głównodowodzący wojska pod Chojnicami, donosi radzie miasta Gdańska, że król [Kazimierz IV] pisał doń, iż Gdańszczan nie było wśród przedstawicieli stanów składających hołd królowi w Elblągu. Wojewoda przypomina radzie o poddaniu się królowi w Krakowie i Toruniu i radzi Gdańskowi raczej ubiegać się o łaskę królewską aniżeli siłą realizować swe zamierzenia. Dziękuje również za nadesłane piwo i podarunki i prosi [na załączonej kartce] o 100 dobrych strzelców dla obrony miast Fredelandt [Debrzna] i Hamersteyn [Czarnego] przed wrogiem liczącym-według informacji Hanusza z Wedele [Czartoryji]-14000 koni, 15 czerwca 1454 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360080
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,43
Mikołaj ze Scybory [Ściborza], wojewoda brzeski, prosi radę miasta Gdańska o pieniądze dla zaciężnych czeskich, którzy grożą odejściem, i upoważnia sędziego ziemskiego tczewskiego i Jokusza z Klesczaw [Kleszczewa] do rozmów w tej sprawie w swoim imieniu, 9 września 1454 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360088
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,50
Mikołaj ze Ściborza, wojewoda brzeski, donosi radzie miasta Gdańska, że książę słupski, biskup kamieński i inni przyjaciele, jako też i wysłani wywiadowcy donieśli o zbliżaniu się mistrza niemieckiego krzyżackiego z wielkim wojskiem na pomoc obleganym Chojnicom. Gdańsk winien więc śpiesznie przysłać puszki, proch, pociski i ludzi, jeśli jakich ma do dyspozycji, 18 września 1454 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360091
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,53
Jakub z [Szadka], doktor dekretów i Jan [Długosz], kanonicy krakowscy, przesyłają radom miast Gdańska i Torunia kopię listu królewskiego doręczonego im ubiegłej nocy przez pisarza Jana [Skalskiego] i proszą o pośpiech w załatwieniu spraw, gdyż czekają już od 6 tygodni, a chcieliby jeszcze przed nastaniem silniejszych mrozów wyruszyć w drogę, 19 października 1465 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360106
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,67
Jakub [III Siemiński], arcybiskup gnieźnieński i prymas, prosi radę miasta Gdańska o miłe i ludzkie przyjęcie posłów chana tureckiego - gości króla - i pokazanie im portu i rzeczy godnych widzenia, 3 maja 1476 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360124
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,84
Jakub [III Sieniński], arcybiskup gnieźnieński i prymas, prosi radę miasta Gdańska o baczną opiekę nad zamkami i miastami Chełmnem i Brodnicą. Według wiadomości bowiem przekazanych mu przez Macieja z [Bnina], wojewodę kaliskiego i starostę generalnego wielkopolskiego, Jan, książę żagański-naruszający pokój w interesie króla węgierskiego [Macieja Korwina] - pozyskał sobie niektórych mieszkańców tych miast i zamków, którzy mają mu ułatwić ich opanowanie, 10 listopada 1476 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360127
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,86
Benedykt [Górski] z Campo, dowódca wojskowy królewski, prosi radę miasta Gdańska o przekazanie mu do Malborka młodzieńca, który dopomógł w ucieczce pewnemu złodziejowi. Młodzieniec ten ma zeznać, co wie o złodzieju, który skradł wystawcy dwa wałachy [wykastrowane ogiery], 5 sierpnia 1477 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360131
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,90
Piotr [Dunin z Prawkowic], kasztelan sieradzki, starosta łęczycki, dziękuje radzie miasta Gdańska za pochwycenie celem ukarania sprawców gwałtu i wystawienia na pośmiewisko starosty [nienazwanego] i jego żony. Dziękuje również za wiadomość, że wspólnicy tych gwałtów mieszkają w Rekaw [Rekowie]. Zawiadamia on o tym pana Hewken, 18 sierpnia 1477 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360132
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,91
Jan Bieli [Biały] ze Srotczkaw [Sroczkowa], głównodowodzący wojsk królewskich w [Prusiech], donosi radzie miasta Gdańska, że według wieści przekazanych mu przez jego ludzi stojących w Malsacke [Pieniężnie] wielki mistrz i wszyscy jego dostojnicy zebrali się wraz ze swymi ludźmi, aby zmierzyć się z nim i wojskiem królewskim, które okazuje zresztą z tego powodu radość. Im więcej jednak ludzi, tym więcej szczęścia. Rada winna więc bezzwłocznie przyjść mu z pomocą z całą swą siłą wojskową, 21 kwietnia 1479 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360147
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,105
Piotr [Dunin z Prawkowic], kasztelan sieradzki, starosta malborski i łęczycki, prosi radę miasta Gdańska o niepobieranie akcyzy od jego dwóch tratw płynących z klocami i zbożem z Polski oraz o ułatwienie sprzedaży tych towarów i dopilnowanie opłacenia jego ludzi. Listu nie pisał po niemiecku, gdyż nie miał przy sobie swego pisarza, 5 czerwca 1480 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360157
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,115
[Rada miasta Gdańska] dziękuje biskupowi przemyskiemu za obronę mieszczan gdańskich przed ich wrogiem [Eklinghofem] w Rzymie w czasie poselstwa w imieniu króla. W zamian za wydane pieniądze biskup może wybrać sobie jedną z czterech zasłon ("cortine"), które rada przesyła mu przez swego sługę Piotra z Gdańska. Jeśli zaś żadna nie będzie mu odpowiadać, rada prześle mu lepsze z nowego transportu zamorskiego w przyszłym lecie, 1480 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360239
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,195
Zbigniew z [Tęczyna], podkomorzy krakowski, starosta malborski, prosi radę miasta Gdańska o wydanie Tomaszowi Morgenstern z Proppendorff [Kraszewa], okazicielowi pisma, konia, siodła i innych rzeczy, jakie rada miała rzekomo zabezpieczyć w stajni miejskiej po jego synie Pawle Lange, sołtysie we wsi Reychenfelde [Złotowo], który wybrał się [12 IV] do Elbląga celem zakupu materiału na suknię dla żony, lecz przybył podobno do Gdańska i zginął u "wolnych kobiet". Miałby on natomiast jeszcze hulać, rada zechciałaby pomóc jego ojcu, aby mógł go sprowadzić do domu, 26 kwietnia 1489 r.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/41360247
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku, sygn. 10/300/0/49.17/300,D/6,203
